۱- تعریف اکراه
۱-۱ تعریف لغوی: مصدر باب افعال یعنی وادار کردن، ثلاثی مجرد آن کره بالضم نیز به همین معناست ولی کره بالفتح یعنی رنج و مشقت بردن.[۱] کسی را به زور به کاری واداشتن، فشار، زور.[۲] در این ارتباط باید به تعریف چند واژه عنایت داشت: کُره یا گره به معنی حالت اکراه آمیز، مُکره به معنی کسی که مورد اکراه قرار گرفته و مکره یا کسی که اکراه را اعمال کرده.
۱-۲ تعریف اصطلاحی: اکراه در اصطلاح فقها و حقوقدانان به چند معنا آمده است که به تعدادی از آنها اشاره می گردد.
۱-۲-۱- قانون مدنی اکراه را تعریف نکرده است ولی از مجموع مواد ۲۰۲ الی ۲۰۶ می توان دریافت اکراه را فشار مادی یا معنوی و روحی می داند که از خارج بر شخص وارد می شود تا او را وادار به یک یا چند عمل حقیقی نماید.[۳]
۱-۲-۲- حمل الغیر علی ما یکرهه: یعنی وادار کردن کسی به انجام کاری که از آن کراهت دارد.[۴]
۱-۲-۳- حمل الغیر علی شی قهراً: یعنی وادار کردن کسی به زور برای انجام کاری.
۱-۲-۴- حمل الغیر علی ما لایرضاه: یعنی وادار کردن کسی به انجام کاری که رضایت ندارد.
۱-۲-۵- (المکره) قاصد الی اللفظ غیر قاصد الی مدلوله: مُکره کسی است که قصد لفظ می کند ولی قصد مدلول آنرا نمی نماید.
۱-۲-۶- اکراه فشاری است که به سبب آن اراده شخص تحت تأثیر قرار گرفته و با تعاقد، آن فشار را مندفع می نماید.
۱-۲-۷- اکراه اجبار غیر قانونی شخص است بر اینکه عملی را بدون رضایت و از روی ترس انجام دهد.
۱-۲-۸- اکراه عملی است تهدیدآمیز از طرف کسی (خواه او طرف عقد باشد و خواه
نباشد) نسبت به دیگری به منظور تحقق بخشیدن عملی حقوقی (فعل – ترک) مورد
نظر اکراه کننده
فهرست عناوین
فصل اول : مقدمه
۱- تعریف اکراه
۱-۱- تعریف لغوی
۱-۲- تعریف اصطلاحی
۲- فرق اکراه مدنی و اکراه جزائی
فصل دوم: بررسی اکراه و مقایسه آن با مفاهیم مشابه
۱- ارکان اکراه
۱-۱- وجود مکره بالفتح
۱-۲- وجود مکره با کلر
۱-۳- تهدید و اکراه
۱-۴-قلمرو اکراه
۲-عناصر اکراه
۲-۱- انجام عمل
۲-۲- موثر بودن تهدید
۲-۳- عادتا غیر قابل تحمل بودن تهدید
۲-۴- موثر بودن تهدید درهرشخص با شعور
۲-۵- انحصار تهدید به جان ، مال، آبروی تهدید شونده یا اقوام نزدیک او
۲-۶- نامشروع و غیر قانونی بودن موضوع تهدید
۲-۷- علت عمده عقد بودن ترس ناشی ازتهدید
۲-۸- عجز از تفصی یا فقدان راه خلاص از اکراه
۳- مقایسه اکراه بااجبار
۳-۱- تعریف اجبار
۳-۲- تفاوت اجبار واکراه
۴- مقایسه اکراه با اضطرار
۴-۱- تعریف اضطرار
۴-۲- ارکان اضطرار
۴-۳- تفاوت اکراه بااضطرار
۴-۴- وضعیت عقد مضطر از جهت صحت یا بطلان
فصل سوم: وضعیت حقوقی عقد مکره و کارکرد اجازه در آن
اول) وضعیت حقوقی عقد مکره
۱- نظریه بطلان عقد مکره
۱-۱-نظریه اول
۱-۲-نظریه دوم
۲-نظریه عدم نفوذ عقد مکره
۲-۱-نظریه اول
۲-۲-نظریه دوم
۳-تبیین حدیث رفع در قول به عدم نفوذ عقد مکره
دوم) کارکرد اجازه در عقد فضولی
۱- نظریه نقل
۲- نظریه کشف
فهرست منابع
۱- قرآن مجید
۲- محمد معین، فرهنگ فارسی معین
۳- پرویز نوین – حقوق مدنی ۳
۴- محمدجعفر جعفری لنگرودی، ترمینولوژی حقوق
۵- ناصر کاتوزیان، قواعد عمومی قراردادها، ج ۱
۶- مرتضی انصاری ، المکاسب
۷- روح ا… خمینی، البیع، ج ۲
۸- ابوالقاسم خوئی، مصباح الفقاهه، ج ۳
۹- عبدالرزاق السنهوری، الوسیط فی شرح قانون مدنی، ج ۱